Stamrecht BV - De grootste stamrecht specialist van Nederland

Belastingvrij schenken uit de BV tijdelijk verruimd

Inleiding

In het kader van hun estate planning kiezen ouders er soms voor te schenken aan hun kinderen. In het ‘Belastingplan 2014’ zijn twee maatregelen voorgesteld met betrekking tot schenkingen. De eerste maatregel ziet op een technische aanpassing van de Successiewet 1956 (hierna: SW) waardoor ook schenkingen door ouders aan kinderen in de leeftijd van 18 tot 40 jaar welke worden aangewend voor de aflossing van restschulden van de eigen woning, onder voorwaarden vrijgesteld kunnen plaatsvinden. In het beleidsbesluit van 16 september 2013 (BLKB2013/1699M) is aangegeven dat deze maatregel terugwerkende kracht heeft tot 29 oktober 2012. Schenkingen voor restschulden die zijn ontstaan vóór deze datum zijn dus niet vrijgesteld. Deze maatregel heeft een structureel karakter.

Een andere maatregel is de tijdelijke verruiming van de voorwaarden van de eenmalig verhoogde vrijstelling voor de periode van 1 oktober 2013 tot 1 januari 2015. Over deze maatregel zijn in de praktijk veel vragen gesteld. Dit is de aanleiding om deze notitie te schrijven, waarmee wordt beoogd om meer duidelijkheid te geven over de regeling. Deze maatregel is overigens ook opgenomen in voornoemd beleidsbesluit.

Raadpleegt u steeds de meest recente versie van deze notitie in verband met mogelijke wijzigingen naar aanleiding van antwoorden van het ministerie van Financiën c.q. de Belastingdienst op vragen.

Voor een meer uitgebreide uitwerking over schenkingen in het algemeen verwijzen wij graag naar de notitie Vermogensoverheveling tijdens leven op het ledendeel van www.rb.nl

Belangrijkste vindplaatsen

De belangrijkste regelgeving in dit kader betreft:

  • Artikel 33 onderdeel 5 en onderdeel 6 SW;
  • Artikel 5 Uitvoeringsregeling schenk- en erfbelasting;
  • Besluit van 16 september 2013, BLKB2103/1699M;
  • Voorgesteld artikel 33a SW (Belastingplan 2014).

1. Huidige eenmalig verhoogde vrijstelling

In artikel 33 onder 5 SW is de huidige eenmalig verhoogde vrijstelling opgenomen. Ouders kunnen jaarlijks een bedrag vrijgesteld schenken aan hun kinderen, in 2013 is dat bedrag € 5.141. Aan kinderen tussen de 18 en 40 jaar, kan dit bedrag voor één kalenderjaar worden verhoogd tot € 24.676 (hierna: eenmalig verhoogde vrijstelling). Als de schenking wordt gedaan met het doel dat de begiftigde deze schenking voor bepaalde doelen aanwendt, kan de vrijstelling van € 5.141 echter worden verhoogd tot € 51.407 (hierna: eenmalig extra verhoogde vrijstelling). In het jaar dat de eenmalig verhoogde vrijstelling c.q. de eenmalig extra verhoogde vrijstelling wordt geschonken, kan daarnaast niet de jaarlijkse vrijstelling worden geschonken.

Als de ouders het eenmalig verhoogde bedrag al vóór 1 januari 2010 hebben geschonken, kan het bedrag van € 5.141 voor één kalenderjaar worden verhoogd tot € 26.732 (hierna: aanvullende bedrag), mits dit wordt aangewend voor bepaalde expliciet genoemde doeleinden. Volgens de letterlijke tekst betreft dit een verhoging van de jaarlijkse vrijstelling, waardoor twee maal (zowel in het jaar dat de eenmalig verhoogde vrijstelling werd geschonken als in het jaar dat het aanvullende bedrag wordt geschonken) de reguliere vrijstelling niet zou kunnen worden geschonken. Uit contact met het ministerie van Financiën blijkt dat in het jaar dat het aanvullende bedrag wordt geschonken, dit naast de reguliere vrijstelling van 5.141 kan. De vrijstelling voor het aanvullende bedrag vervangt dus niet de reguliere vrijstelling.

Met andere woorden: bij toepassing van de vrijstelling van artikel 33 onder 5 SW, kan niet de vrijstelling van € 5.141 worden toegepast. Bij toepassing van de vrijstelling van artikel 33 onder 6 SW kan de vrijstelling van € 5.141 wél worden toegepast.

2. Tijdelijke verruiming vrijstelling

Op 17 september 2013 is het wetsvoorstel ‘Belastingplan 2014 (nr. 33.752) gepubliceerd. In het wetsvoorstel is een maatregel opgenomen met betrekking tot de verruiming van de eenmalig (extra) verhoogde vrijstelling. Allereerst is het vrij te stellen bedrag verhoogd tot € 100.000. Verder vervallen de eisen dat de schenking door een ouder aan een kind moet zijn gedaan en dat het kind tussen de 18 en 40 jaar oud moet zijn. Vanaf 1 oktober 2013 mag derhalve een ieder aan een begiftigde een schenking verrichten van € 100.000, waarbij de begiftigde de tijdelijk verruimde vrijstelling kan toepassen.

Voorwaarde is dat het bedrag wordt aangewend voor de eigen woning (aanschaf, verbetering, onderhoud of aflossing). De eenmalig verruimde vrijstelling kan niet worden benut voor een woning die op de balans van de onderneming staat of een verbonden schuld die op de balans van de onderneming staat. In de praktijk worden diverse vragen gesteld over de toepassing van de tijdelijk verruimde vrijstelling. Hierna wordt de regeling verduidelijkt aan de hand van een doorlopende casus.

Jan en Marie zijn gehuwd onder het maken van huwelijksvoorwaarden (koude uitsluiting). Jan heeft een broer, Dirk, die een zoon heeft, Leen. Jan en Marie hebben vier kinderen.

  • Hun zoon Kees is gehuwd met Eva, zij wonen in Nederland.
  • Hun dochter Natasha is vrijgezel en woont ook in Nederland.
  • Hun dochter Anna woont in Duitsland, zij is buitenlands belastingplichtig in Nederland.
  • Hun zoon Gijs woont in Finland, hij is niet belastingplichtig in Nederland.

2.1 Definitie eigenwoningschuld

Jan wil zijn zoon Kees in 2013 € 100.000 schenken voor de aflossing van zijn eigenwoningschuld die Kees in 2003 is aangegaan. Kees twijfelt of op de schenking de tijdelijk verruimde vrijstelling wel kan worden toegepast omdat zowel in het beleidsbesluit BLKB2013/1699M als in de voorgestelde wetgeving steeds wordt gerept over eigenwoningschuld in de zin van artikel 3.119a van de Wet IB 2001. Kees denkt dat alleen een schenking van een eigenwoningschuld waarvoor de nieuwe aflossingseisen gelden, voldoet. Klopt dit?

Nee, via artikel 10bis.9 Wet IB 2001 wordt ook de op 31 december 2012 bestaande eigenwoningschuld aangemerkt als eigenwoningschuld in de zin van artikel 3.119a van de Wet IB 2001. Ook voor schenkingen voor de ‘oude’ schulden kunnen begiftigden een beroep doen op de tijdelijk verruimde vrijstelling.

2.2 Schenking door derden

Oom Dirk heeft onlangs de hoofdprijs in een loterij gewonnen en wil Kees in 2013 ook € 100.000 schenken. Kees denkt dat hij de tijdelijk verruimde vrijstelling niet kan toepassen omdat hij al een schenking van Jan van € 100.000 heeft ontvangen. Kan Kees de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen als oom Dirk deze schenking aan hem doet?

Ja, ook een derde kan een dergelijke schenking doen waarbij de begiftigde een beroep doet op de tijdelijk verruimde vrijstelling. In de praktijk wordt nog al eens gedacht dat een begiftigde slechts eenmalig een bedrag van € 100.000 vrijgesteld kan ontvangen. Dat is slechts gedeeltelijk juist. Als het gaat om één en dezelfde schenker, dan kan een begiftigde inderdaad maar één keer een bedrag van € 100.000 vrijgesteld ontvangen. Een begiftigde kan echter van meerdere personen € 100.000 vrijgesteld ontvangen. De enige voorwaarde is dat iedere schenking wordt aangewend voor de beschreven doeleinden.

In de Nota naar aanleiding van het verslag is overigens aangegeven dat als er een afspraak is gemaakt tussen broers om kruislings aan elkaars kind te schenken, het de vraag is of er wel sprake is van een schenking aan het kind van de ander. De Belastingdienst zal dergelijke constructies bestrijden in het reguliere toezicht. De constatering dat iemand van meerdere personen (al dan niet in familieverband) een schenking heeft ontvangen, kan daarbij een signaal zijn.

2.3 Schenkingen door partners

Nadat Jan de schenking uit zijn ‘eigen’ vermogen heeft gedaan, wil Marie ook een schenking van € 100.000 aan Kees doen. Kan Marie deze schenking doen waarbij Kees de tijdelijk verruimde vrijstelling toepast?

Nee, in artikel 28 SW is aangegeven dat schenkingen door ouders tezamen of afzonderlijk gedaan gedurende een kalenderjaar, worden aangemerkt als één schenking. Daarbij maakt het niet uit of de ouders gehuwd zijn of niet en als zij gehuwd zijn, of de schenkers huwelijksvoorwaarden hebben. Voor de toepassing van artikel 28 SW, is het criterium dat er sprake is van een ouder. Ouders blijven ouders, ongeacht hun huwelijksstatus.

2.4 Schenkingen aan meerdere begiftigden

Jan wil nu ook Natasha en zijn neefje Leen het vrijgestelde bedrag van € 100.000 schenken. Kunnen zij de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen, het betreft immers een eenmalige vrijstelling?

Ja, een schenker mag meerdere personen het vrijgestelde bedrag schenken. Schenkingen door partners worden samengeteld (artikel 26 SW). Denk bijvoorbeeld ook aan schenkingen door een ouder en diens partner, niet zijnde de andere ouder.

2.5 Schenkingen aan partners

Marie heeft afgezien van de schenking aan Kees, juist omdat Kees de tijdelijk verruimde vrijstelling niet kon toepassen (zie 2.3). Marie denkt er daarom over om aan schoondochter Eva € 100.000 te schenken zodat zij de tijdelijk verruimde vrijstelling toepast. Kan Eva de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen voor deze schenking?

Nee, dit is niet mogelijk. Partners worden voor de berekening van de schenkbelasting als één persoon aangemerkt (artikel 26 SW). Daarom wordt het ‘eigen’ kind in die situatie steeds gezien als de begiftigde, zodat het kind dan twee schenkingen ontvangt.

2.6 Schenking door de bv

Jan heeft een bv met overtollige liquiditeiten in de bv. Kan de bv € 100.000 schenken aan Kees, waarbij Kees de tijdelijk verruimde vrijstelling toepast?

De bv kan weliswaar schenken, dus ook aan het kind van de dga. In de Nota naar aanleiding van het verslag is echter aangegeven dat een dergelijke schenking wordt gezien als een schenking ‘bovenlangs’, derhalve een belaste uitdeling aan de dga en vervolgens een schenking door de dga aan het kind. Als de dga dus zelf al € 100.000 heeft geschonken, kan het kind van de dga de tijdelijk verruimde vrijstelling niet toepassen op de schenking die afkomstig is uit de bv.

2.7 Schenking aan werknemers

De bv heeft een werknemer die graag een huis wil kopen. Jan denkt erover om de bv € 100.000 te laten schenken. Kan de werknemer de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen?

Nee, dit is niet mogelijk, in de Nota naar aanleiding van het verslag is aangegeven dat in werkgever/werknemerrelaties, in beginsel sprake is van (verkapt) loon, en niet van een schenking.

2.8 Schenking aan buitenlands belastingplichtige (IB)

Jan en Marie willen aan Anna die buitenlands belastingplichtig is in Nederland, € 100.000 schenken. Kan Anna de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen?

Ja, de tijdelijk verruimde vrijstelling geldt als het gaat om een schenking ter zake van een eigen woning als in artikel 3.111 Wet IB 2001. Weliswaar staat deze wetsbepaling in de titel over binnenlandse belastingplichtigen, dat betekent niet dat de begiftigde ook binnenlands belastingplichtig moet zijn. Slechts van belang is de kwalificatie als eigen woning.

Ook de begiftigde die buitenlands belastingplichtig is, kan de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen, mits er sprake is van een eigen woning in de zin van artikel 3.111 Wet IB 2001.

2.9 Schenking aan niet-belastingplichtige (IB)

Jan en Marie willen aan Gijs die in het geheel niet belastingplichtig is in Nederland, € 100.000 schenken. Kan Gijs de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen?

Ja, dit kan. In de nota naar aanleiding van het verslag is opgemerkt dat conform de goedkeuring in het beleidsbesluit BLKB 2012/417M van 20 december 2012, dit onder voorwaarden mogelijk is. Belangrijk daarbij is de controlemogelijkheid. De tijdelijk verruimde vrijstelling geldt namelijk alleen als de schenking daadwerkelijk is besteed aan de eigen woning. De tijdelijk verruimde vrijstelling kan daarom ook worden verleend voor een schenking voor de eigen woning van de begiftigde die is gelegen in een land waarmee Nederland een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting heeft afgesloten waarin de uitwisseling van fiscale informatie is geregeld.

2.10 Schenking in de vorm van kwijtschelding

Jan en Marie hebben het kind van hun huishoudelijke hulp een lening verstrekt waarmee het kind een eigen woning heeft gekocht. Vanwege het bestaan van de tijdelijk verruimde vrijstelling, willen Jan en Marie nu een bedrag van € 100.000 kwijtschelden. Kan het kind van de huishoudelijke hulp de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen?

Ja, in antwoord op een vraag in de Tweede Kamer is aangegeven dat de tijdelijk verruimde vrijstelling geldt voor aflossing van een eigenwoningschuld. Kwijtschelding van een eigenwoningschuld houdt ook een schenking in aan de schuldenaar die de eigenwoningschuld vermindert.

2.11 Schenking vrij van recht

Is het bedrag van € 100.000 een brutobedrag of een nettobedrag, met andere woorden, is de tijdelijk verruimde vrijstelling een bedrag van € 100.000 voor eventuele schenkbelasting of na eventuele schenkbelasting?

Als de schenker een bedrag van € 100.000 schenkt maar bepaalt dat de eventueel verschuldigde belasting voor diens rekening komt, vindt een schenking vrij van recht plaats. De schenking dient dan gebruteerd te worden. Hierdoor heeft de begiftigde een extra voordeel, waardoor het nettobedrag van de ontvangen schenking meer bedraagt dan € 100.000. In dat geval is alsnog schenkbelasting verschuldigd over dit meerdere. Het vrijgestelde bedrag is derhalve een brutobedrag (voor eventueel verschuldigde schenkbelasting).

2.12 Vermindering tijdelijk verruimde vrijstelling door eerder beroep op eenmalig verhoogde (extra) vrijstelling

Jan en Marie komen erachter dat zij in 2009 al een schenking aan Kees hebben gedaan van € 12.000, waarbij een beroep is gedaan op de eenmalig verhoogde vrijstelling. Kan Kees de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen als Jan en Marie in 2013 toch €100.000 schenken?

Nee, als al eerder schenkingen zijn gedaan waarbij een beroep is gedaan op de betreffende eenmalig (extra) verhoogde vrijstelling, dan dient de tijdelijk verruimde vrijstelling te worden verminderd met die eerdere bedragen waarbij de eenmalig (extra) verhoogde vrijstelling is toegepast.

In dit kader kan worden opgemerkt dat de tekst van de voorgestelde wetgeving en de toelichting (in de Memorie van toelichting) daarop niet volledig in overeenstemming zijn met elkaar. De Memorie van toelichting suggereert dat de maximumbedragen van de verhoogde vrijstelling(en) waarop een beroep is gedaan in mindering moeten worden gebracht op het maximaal vrij te stellen bedrag (€ 100.000), terwijl op grond van de tekst van de voorgestelde wet de geschonken bedragen waarvoor de verhoogde vrijstelling door het kind is toegepast, in mindering moeten worden gebracht. De verschillen van deze twee benaderingswijzen blijken uit het volgende schema.

  Tekst voorgestelde wet Memorie van toelichting
Schenking 2009 € 12.000 € 12.000
Eenmalig verhoogde vrijstelling 2009 € 22.760 € 22.760
Belast in 2009 € 0 € 0
     
Schenking 2010 € 20.000 € 20.000
Vrijstelling aanvullend bedrag 2010* € 26.000 (/€ 31.000) € 26.000 (/€ 31.000)
Belast in 2010 € 0 € 0
     
Maximale schenkingsvrijstelling 2013 € 100.000 € 100.000
Imputatie 2009 € 12.000 € 22.760
Imputatie 2010 € 20.000 € 26.000
Totale imputatie € 32.000 € 48.760
Restant tijdelijk verruimde vrijstelling voor 2013 of 2014 € 68.000 € 51.240

Op de website van de Belastingdienst is inmiddels een rekenvoorbeeld verschenen waaruit kan worden afgeleid dat de fiscus ervan uitgaat dat het bedrag van de feitelijke schenking in mindering wordt gebracht. Dit sluit dus aan op de eerste kolom in de berekening hiervoor.

* In deze cijfermatige uitwerking is uitgegaan van een schenking van € 20.000 in 2010. Voor deze schenking (voor de doelen als in artikel 33 onder 6 SW beschreven) kan een beroep worden gedaan op de vrijstelling van het aanvullend bedrag, in 2010 € 26.000. Als de schenkingen in 2010 meer dan € 26.000 bedroegen, kon ook het bedrag van de reguliere vrijstelling (in 2010: € 5.000) worden toegepast.

2.13 Meer dan eens toepassen van de tijdelijk verruimde vrijstelling

De woning die Kees op het oog heeft, is toch wat duurder dan zijn budget toelaat. Jan en Marie denken erover om zowel in 2013 als in 2014 € 100.000 te schenken. Kan Kees zowel in 2013 als in 2014 de tijdelijk verruimde vrijstelling toepassen?

Nee, de tijdelijk verruimde vrijstelling is een eenmalige vrijstelling. Als deze in 2013 is toegepast, dan kan deze niet nog eens in 2014 worden toegepast.

2.14 Gespreid € 100.000 schenken over meerdere jaren

Jan en Marie overwegen aan Natasha al dit jaar een deel van het maximaal vrijgestelde bedrag van € 100.000 te schenken en het restant in 2014. Kan Natasha deze schenkingen in twee jaren volledig vrijgesteld ontvangen?

Ja, onder voorwaarden kan dit, er zijn echter maxima voor de hoogte van de schenkingen. Voor de schenking in 2013 wordt een beroep gedaan op de huidige wettelijke regeling, zodat in 2013 een maximaal bedrag van € 51.407 kan worden geschonken. Voor de aanvullende schenking in 2014 waarmee totaal € 100.000 wordt geschonken, wordt een beroep gedaan op de tijdelijke regeling.

2.15 Aanwending schenking voor ander doel dan eigen woning

Mag Natasha een deel van de schenking van € 100.000 gebruiken voor andere doeleinden dan de eigen woning?

Ja, dit is mogelijk. Voor een bedrag van € 24.676 geldt een bestedingsvrij doel. Het restant moet wél gebruikt te worden voor de eigen woning van de begiftigde.

2.16 Schenking door derden - imputatie

Als Jan en Marie inderdaad € 100.000 schenken aan hun neefje Leen, dienen dan ook bedragen te worden geïmputeerd op het vrij te stellen bedrag?

Nee, imputatie hoeft slechts plaats te vinden als het gaat om schenkingen waarbij een beroep is gedaan op de eenmalig (extra) verhoogde vrijstelling. De eenmalig (extra) verhoogde vrijstelling geldt slechts in de ouder-kind relatie.

2.17 180-dagen regeling erfbelasting

Als Dirk inderdaad een schenking van € 100.000 doet aan Kees en Dirk vervolgens binnen 180 dagen na de schenking komt te overlijden, is dan alsnog erfbelasting verschuldigd?

Nee. Artikel 12 SW bepaalt dat de 180-dagenregeling niet van toepassing is op schenkingen als in artikel 33 onder 5 en 6 SW. De tijdelijk verruimde vrijstelling van € 100.000 wordt weliswaar in een apart wetsartikel opgenomen (artikel 33a SW) maar de staatssecretaris heeft in de schriftelijke antwoorden naar aanleiding van het wetgevingsoverleg van 28 oktober 2013 aangegeven dat artikel 12 SW ook niet op dergelijke schenkingen van toepassing is. Dit is in de derde nota van wijziging opgenomen.

2.18 Aangifteplicht

Moet er aangifte schenkbelasting worden gedaan en moet er een expliciet beroep worden gedaan op de tijdelijk verruimde vrijstelling van artikel 33a SW?

Voor ‘reguliere’ schenkingen tot het betreffende vrijgestelde bedrag, hoeft geen aangifte schenkbelasting te worden gedaan. Voor de tijdelijk verruimde vrijstelling dient wél aangifte schenkbelasting te worden gedaan. Derhalve dient ook op de tijdelijk verruimde vrijstelling een expliciet beroep te worden gedaan.

Vragen of opmerkingen?

Voor vragen en/of opmerkingen naar aanleiding van deze notitie kunt u contact met ons opnemen. Laat uw naam en telefoonnummer bij ons achter, dan bellen we u binnen één werkdag terug.

Neem contact op!

Verstuur

Aangesloten bij

Strategische samenwerking met